Thematrekker Zonne-energie

Frank Zegers woont in Wageningen en is al sinds 1989 actief als adviseur op het gebied van duurzame energie in de gebouwde omgeving. Hij heeft de ontwikkeling in zonne-energie zien verschuiven van zonnewarmtesystemen naar zonnepanelen. Bij stichting Zonne-energie Wageningen was hij betrokken bij de realisatie van ruim 2 MW aan zon-PV bij particulieren, bedrijven en instellingen.

Frank Zegers

"Bij het opzetten van coöperatieve duurzame energieprojecten komen allerlei aspecten aan bod: technische, financiële, juridische en marketing. Dat maakt het hartstikke leuk, zeker als het lukt!"

Frank Zegers woont in Wageningen en is al sinds 1989 actief als adviseur op het gebied van energie en duurzame energie in de gebouwde omgeving. Hij studeerde Milieuhygiene aan de universiteit in Wageningen, heeft gewerkt voor bureau Ecofys en heeft nu een eigen adviesbureau. In zijn vrije tijd werkt hij aan de ontwikkeling van energie coöperaties.

Hij heeft de ontwikkeling in zonne-energie zien verschuiven van zonnewarmtesystemen naar zonnepanelen. "Was PV in de jaren ’90 nog verschrikkelijk duur. De panelen kosten nu nog maar een fractie van de prijs in die tijd en produceren stroom goedkoper dan stroom uit het net.”

Bij stichting Zonne-energie Wageningen was Frank betrokken bij de realisatie van ruim 2MW aan zon-PV bij particulieren, bedrijven en instellingen. Daar zijn de contacten gelegd met eigenaren van grote daken en zijn de mogelijkheden onderzocht voor burgers om op daken van bedrijven te investeren. Dat werd wettelijk pas begin 2014 mogelijk toen de postcoderoosregeling gelanceerd werd. Frank heeft toen Coöperatie Wageningen op Zon opgericht en inmiddels is er bij Marin in Wageningen 0,5 MW aan burger zonne-energieprojecten gerealiseerd.

Waarom ben je thematrekker 'zon'?

Maarten Visser van de Gelderse Milieufederatie kwam met het idee voor de opzet van de Werkplaats Zon. In 2014 zijn we daarmee gestart. Het is ontzettend leuk om met coöperaties te werken die allemaal voor dezelfde uitdagingen staan. De bijeenkomsten trekken een grote groep betrokken mensen die ervaringen willen uitwisselen en kennis willen delen. We kijken steeds of we het nog gemakkelijker kunnen maken. Waarom zonne-energie? Eigenlijk moet je beginnen met energie besparen. Maar zonnepanelen hebben zeker een bepaalde aantrekkingskracht! Ze zijn zichtbaarder dan isolatiemaatregelen, rendabel en je hoeft er ook niet het hele huis voor overhoop te halen. Maar energie besparen blijft zeker ook belangrijk.

Welke vragen leven er momenteel op dit thema?

Heel veel kennisgebieden spelen een rol bij zonprojecten. Vragen zijn: welke businesscase kies je, wat voor contract sluit ik af met de dakeigenaar, hoe werf ik deelnemers? Zijn de dakconstructie en de dakbedekking geschikt? De afgelopen jaren hebben zonnepanelen op eigen dak een grote vlucht gemaakt. Nu komen ook de coöperatieve en collectieve zonprojecten voor mensen zonder een geschikt dak steeds meer in de belangstelling. Je ziet dat mensen vanuit idealisme graag iets willen met duurzame energie. Maar dat het financieel aantrekkelijk is, speelt zeker ook mee in de motivatie van deelnemers. Daarnaast neemt de aandacht voor warmtepompen steeds meer toe en worden Nul-Op-de-Meter concepten langzaam meer gemeengoed.
Voor coöperaties die werken aan duurzame energieopwekking is het lastig dat de regelgeving steeds veranderd. Daarom is kennisdeling zo belangrijk. Als iemand iets uitgezocht heeft, dan zetten we dat in de Dropbox voor de anderen. We volgen in de Werkplaatsen de ontwikkelfasen van collectieve zoninitiatieven. Mensen die ervaring opgedaan hebben, laten we aan het woord en daarmee wordt de discussie gevoed.

Een snelle energietransitie: hoe maakt de VECG het verschil?

Door te zorgen dat al die initiatieven niet het wiel hoeven uit te vinden, kunnen nieuwe initiatieven een vliegende start maken. Uitgezochte informatie is beschikbaar via Dropbox. In de bijeenkomsten worden documenten besproken die al beschikbaar zijn vooraf. Deelnemers komen steeds weer terug met nieuwe ervaringen. En erg belangrijk is ook het netwerkkarakter. Ze weten elkaar weer gemakkelijk te vinden. Nu we de kennisvouchers ontwikkelen, kunnen we elkaar nog sneller op weg helpen.

Welke mooie resultaten kun je benoemen?

Trots ben ik op de vele projecten die de coöperatieve beweging Gelderland al heeft gerealiseerd of waar aan gewerkt wordt. Sinds 2014 gaat dat om circa 5,5 MW aan coöperatieve zonprojecten, ruim 20.000 zonnepanelen, waarin duizenden participanten deelnemen
Deze coöperatieve beweging heeft dus zeker impact! En die trend zet door in 2018. Het is mooi als de Werkplaats Zon daar een steentje aan kan bijdragen.

Wat staat er op jouw wensenlijstje voor de komende tijd?

In de loop van de jaren zijn er steeds nieuwe initiatieven en coöperaties bijgekomen. Die hebben in het begin een kennisachterstand en het is lastig om in de Werkplaats kennis die bij de meer ervaren coöperaties al gemeengoed is, steeds opnieuw te bespreken. Daarom willen we in 2018 een cursus maken voor startende initiatieven en coöperaties. Zo kunnen we tijdens de Werkplaats focussen op de mensen die aan de slag zijn.