Warmtelevering aan de wijk? Het kan!

Op 12 en 13 januari trokken vertegenwoordigers van energiecoöperaties uit alle provincies naar de Gelderlandfabriek in Culemborg. Daar organiseerde ik een seminar over coöperatieve wijkverwarming. Aanleiding was een Positionpaper van Ode Decentraal over de kansen voor coöperaties in het kader van de aardgastransitie. In dit strategische stuk schetst Ode Decentraal zeven rollen voor lokale energiecoöperaties. Welke rol zie je voor jouw lokale burgerinitiatief weggelegd?
Zie jij kansen voor coöperatieve wijkverwarming bijvoorbeeld? In Nederland is het warmtebedrijf Thermo Bello in de Culemborgse wijk EVA-Lanxmeer, uniek in zijn soort. Maar in het buitenland, zoals in Denemarken en Italië bestaat veel meer ervaring. In Zuid Tirol zorgen de dorpjes in de bergen voor hun eigen warmtevoorziening via biomassa. In Denemarken zijn er 400 wijkverwarmingsinitiatieven die 70 procent van de warmteleverantie aan huishoudens leveren. Partners van de internationale organisatie REScoop waren aanwezig om erover te vertellen.

Warmte leveren als energiecoöperatie is zo gek nog niet. Het overgrote deel van de benodigde energie per huishouden, 70 tot 80 procent, gaat naar warmte. Met warmte wordt het geld verdiend. Als je als energiecoöperatie toegang hebt tot een lokale warmtebron dan kun je daar mooi een businesscase van maken. Wat is er mooier dan een lokale warmtebron op democratische wijze benutten en er tevens een verdienmodel uithalen?

Coöperaties konden zich in Culemborg oriënteren op de mogelijkheden. Thema's als businesscase, techniek, bronnen, governance en marketing kwamen aan de orde. In Denemarken blijkt  collectieve wijkverwarming een goede naam te hebben. De collectieve bedrijven die soms al 100 jaar bestaan, leveren warmte tegen een scherpe prijs. Ze mogen geen winst maken en burgers zitten in het bestuur. Ter plekke liet men zien hoe 100 jaar ervaring in één excelsheet terug werd gebracht. Door het invoeren van een aantal gegevens kon met een druk op de knop worden uitgerekend of er een verdienmodel inzit.

Wat bereik je op zo'n seminar? "Ik zie dat het kan, het bestaat elders en dat geeft mij de moed om hier mee verder te gaan.", zo reageerde één van de deelnemers. "De businesscase zie ik nu duidelijker voor me." Ook werd helder dat het geen gemakkelijke kost is. Ik ervaar het zelf ook als een pittige verantwoordelijkheid. Het moet goed gaan want als het misgaat zit de hele buurt in de kou en ik zelf ook trouwens!

Geen werk voor alleen vrijwilligers dus. Als je deze kans pakt als energiecoöperatie moet je het goed doen. Dus zet het van het begin af aan professioneel op, dan levert het je een vaste inkomensstroom op.

Gerwin Verschuur, algemeen directeur Energiebedrijf Thermo Bello BV en secretaris VECG, e-mail: gerwin@vecg.nl.